สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุตรดิตถ์

หน้า ข้อมูลทั่วไป

ข้อมูลทั่วไป จังหวัดอุตรดิตถ์

1.   ลักษณะทั่วไปของจังหวัดอุตรดิตถ์
      1.1 ลักษณะทางภูมิศาสตร์
                อุตรดิตถ์ เป็นจังหวัดหนึ่งในภาคเหนือตอนล่างในแดนล้านนาตะวันออก  อยู่ห่างจากกรุงเทพฯ โดยทางรถยนต์ 491 กิโลเมตร และโดยทางรถไฟ 485 กิโลเมตร มีเนื้อที่กว้างประมาณ 7,838.592 ตารางกิโลเมตร หรือ ประมาณ 4,899,120 ไร่ มีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดใกล้เคียงดังนี้
            ทิศเหนือ               ติดกับ     จังหวัดแพร่ และจังหวัดน่าน
            ทิศใต้                  ติดกับ      จังหวัดพิษณุโลก
            ทิศตะวันออก         ติดกับ      จังหวัดพิษณุโลก และจังหวัดเลยและสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว มีเขตชายแดนยาวประมาณ  135 กิโลเมตร
             ทิศตะวันตก          ติดกับ       จังหวัดสุโขทัย

     1.2 สภาพพื้นที่และลักษณะภูมิประเทศ
                แบ่งได้เป็น  3 ลักษณะคือ
                ที่ราบลุ่มแม่น้ำน่าน  บริเวณสองฝั่งของแม่น้ำน่าน  และลำน้ำสาขาที่ไหลมาบรรจบกับแม่น้ำน่าน  สภาพพื้นที่ส่วนใหญ่ค่อนข้างราบเรียบ อยู่ในเขตอำเภอตรอน  พิชัย และบางส่วนของอำเภอเมืองอุตรดิตถ์ ลับแล และทองแสนขัน
                ที่ราบระหว่างหุบเขาและบริเวณลูกคลื่นลอนลาด   บริเวณที่อยู่ต่อเนื่องจากบริเวณที่ราบลุ่มแม่น้ำทางด้านเหนือและด้านตะวันออกของจังหวัด  ประกอบด้วยที่ราบแคบๆ  ระหว่างหุบเขาตามแนวคลองตรอน  แม่น้ำปาด คลองแม่พร่อง  ห้วยน้ำไคร้  และลำธารสายต่างๆ  สลับกับภูมิประเทศเป็นเขาในเขตอำเภอเมืองอุตรดิตถ์  ลับแล  น้ำปาด  ฟากท่า  และบ้านโคก 
                เขตภูเขาและที่สูง  มีพื้นที่ประมาณครึ่งหนึ่งของจังหวัด  อยู่ในบริเวณทางด้านเหนือ  และทางตะวันออกของจังหวัด  โดยเฉพาะเขตอำเภอเมืองอุตรดิตถ์

     1.3 ช่องทางการค้าชายแดน

         จังหวัดอุตรดิตถ์  มีพรมแดนติดต่อกับ สปป.ลาว โดยประมาณ 135  กิโลเมตร ในพื้นที่ อำเภอบ้านโคก ประมาณ  115 กิโลเมตร  และอำเภอน้ำปาด ประมาณ 20 กิโลเมตร  มีช่องทางค้าขายตามแนวชายแดน 15  ช่องทาง เป็นช่องทางที่รถยนต์ผ่านเข้าออกได้ 6 ช่องทาง อยู่ในเขตพื้นที่อำเภอบ้านโคก โดยประกาศเป็นจุดค้าขายแลกเปลี่ยนสินค้า จำนวน 4 แห่ง คือ

  • จุดผ่อนปรน จำนวน 2 แห่ง คือ
  • ช่องภูดู่  บ้านม่วงเจ็ดต้น หมู่ที่ 2 ตำบลม่วงเจ็ดต้น อำเภอบ้านโคก เปิดค้าขายสัปดาห์ละ 2 วัน คือ วันศุกร์และวันเสาร์ อยู่ตรงข้ามกับเมืองปากลายแขวงไชยบุรี ระยะทาง 33 กม.  มีประชากร 59,240 คน
  • ช่องห้วยต่าง หมู่ที่ 7 ตำบลบ้านโคก  อำเภอบ้านโคก เปิดค้าขายสัปดาห์ละ    1 วัน คือ วันพุธ อยู่ตรงข้ามกับเมืองบ่อแตน แขวงไชยบุรี มีประชากร 17,500 คน
  • ช่องทางติดต่อเป็นประเพณี จำนวน 2 แห่ง คือ
    • ช่องบ่อเบี้ย (ช่องมหาราช) บ้านบ่อเบี้ย หมู่ที่ 1 ตำบลบ่อเบี้ย อำเภอบ้านโคก ติดต่อค้าขาย กับเมือง   ทุ่งมีชัย  แขวงไชยะบุรี สปป.ลาว ระยะทาง 14 กม. (เมืองปากลาย 45 กม.)  เปิดทำการค้าขายสัปดาห์ละ 1 วัน คือ วันอาทิตย์        มีประชากร 8,665 คน
    • ช่องห้วยพร้าว หมู่ที่ 4  ตำบลห้วยมุ่น อำเภอน้ำปาด ติดต่อค้าขาย กับบ้านหนองปาจีด เมืองบ่อแตน แขวงไชยะบุรี สปป.ลาว เปิดทำการสัปดาห์ละ1วันคือ วันอาทิตย์ มีประชากร 17,500 คน
      ทั้งสี่ช่องทางการค้าขายชายแดนของจังหวัดอุตรดิตถ์  จุดผ่อนปรนทางการค้าที่บ้านภูดู่   ตำบลม่วงเจ็ดต้น อำเภอบ้านโคก เป็นจุดที่มีศักยภาพในการพัฒนาให้เป็นด่านถาวรมากที่สุด

    1.4 ลักษณะภูมิอากาศ
                จังหวัดอุตรดิตถ์ได้รับอิทธิพลจากกระแสลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ  และตะวันตกเฉียงใต้ มีความชื้น และความร้อนสูง  ในฤดูร้อนอากาศจะร้อนจัด  อุณหภูมิเฉลี่ย  35  องศาเซลเซียส  อากาศเย็นสบายในฤดูหนาวและมีฝนตกชุกในฤดูฝน ปริมาณน้ำฝนของจังหวัดอุตรดิตถ์ ระหว่างปี 2541 ถึง 2546  จะอยู่ช่วง  957.3  มิลลิเมตร ถึง 1,695.9  มิลลิเมตร  ฝนตกมากที่สุดในปี  2542  วัดได้ 1,695.9  มิลลิเมตร  จำนวนวันฝนตก 152 วัน ส่วนฝนตกน้อยที่สุดใน ปี 2541  วัดได้  957.3  มิลลิเมตร  จำนวนวันฝนตก  99  วัน
     1.5 การแบ่งเขตการปกรอง
                จังหวัดอุตรดิตถ์แบ่งพื้นที่เพื่อการบริหารราชการส่วนภูมิภาคเป็น   9 อำเภอ  67 ตำบล 613 หมู่บ้าน โดยมีอำเภอดังนี้ อำเภอเมืองอุตรดิตถ์     ตรอน   ทองแสนขัน   ท่าปลา   น้ำปาด  บ้านโคก  พิชัย ฟากท่า  และอำเภอ   ลับแล  มีการแบ่งเขตการบริหาราชการ 3 ระดับคือ
                           1.  ส่วนราชการบริหารส่วนภูมิภาค  จำนวน 30 หน่วยงาน
                           2.  ส่วนราชการบริหารส่วนกลาง ที่มีสำนักงานตั้งอยู่ในส่วนภูมิภาค จำนวน 52 หน่วยงาน
                           3.  ส่วนราชการบริหารส่วนท้องถิ่น   ประกอบด้วย
                                3.1 องค์การบริหารส่วนจังหวัด     จำนวน 1 แห่ง
                                3.2 เทศบาลเมือง                            จำนวน 1 แห่ง
                                3.3 เทศบาลตำบล                          จำนวน 22 แห่ง
                                3.4 องค์การบริหารส่วนตำบล       จำนวน 56 แห่ง

    1.6 พื้นที่ป่าไม้
                 พื้นที่ป่าไม้ในจังหวัดอุตรดิตถ์ 1,892,907 ไร่ (38.64%)

    1.7 ศักยภาพที่สำคัญของจังหวัดอุตรดิตถ์
            1.  ด้านเกษตรกรรม มีพื้นที่ทำการเกษตรจำนวนมาก ส่วนใหญ่เป็นนาข้าวและสวนผลไม้
            2.  ด้านการค้าชายแดน มีชายแดนติดต่อลาว 135 กม. มีการค้าชายแดนในปี 2549 ณ จุดผ่อนปรนทางการค้าช่องภูดู่  ช่องห้วยต่าง และช่องมหาราช มูลค่ากว่า 198 ล้านบาทต่อปี และมีเส้นทางเชื่อโยงกับจังหวัดต่างๆและประเทศเพื่อนบ้านได้โดยสะดวก
            3.  การท่องเที่ยว มีแหล่งท่องเที่ยวจำนวนมาก สามารถเชื่อมโยงกับจังหวัดในภูมิภาคนี้ และประเทศเพื่อนบ้านได้
            4. จุดที่ตั้งเป็นประตูเชื่อมเหนือตอนบนกับอีสานตอนบน
            5. แหล่งน้ำอุดมสมบูรณ์ มีแหล่งน้ำขนาดใหญ่ (เขื่อนสิริกิติ์) และแม่น้ำสำคัญ 3 สาย มีฝนตกชุก
            6. เส้นทางคมนาคมดี สะดวกทั้งทางรถไฟและรถยนต์
      - เส้นทางการค้าชายแดน จากอุตรดิตถ์ ถึงชายแดน ณ จุดผ่อนปรนทางการค้าช่องภูดู่ 162   กิโลเมตร     
        ซึ่งอยู่ห่างจากเมืองปากลาย สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว เป็นเมืองท่าศูนย์กลางการขนส่ง 
        ทางน้ำ แม่น้ำโขงของลาว ระยะทางเพียง 33 กม.
      - เส้นทางจากจังหวัดอุตรดิตถ์ถึงอำเภอแม่สอด ระยะทางประมาณ 259 กม. และจากจุดผ่อนปรนฯ ช่อง ภูดู่ จ.อุตรดิตถ์ ถึงชายแดนพม่า อ.แม่สอด จ.ตาก ระยะทางประมาณ 421 กม.

    
                                          ที่มา : สำนักงานจังหวัดอุตรดิต์ถ์ กลุ่มงานข้อมูลสารสนเทศ ฯ

2.   สภาพสังคม
      2.1 ด้านการศึกษา
                จังหวัดอุตรดิตถ์มีสถานศึกษารวมทั้งสิ้น 354 แห่ง มีครู/อาจารย์5,813 คน นักเรียน นิสิต นักศึกษา 113,478 คน ซึ่งอัตราส่วน ครู/อาจารย์ ต่อนักเรียน นิสิต นักศึกษา เป็น 1 :19 โดยแบ่งการศึกษาออกเป็น 2 ระบบ ดังนี้
            1. การศึกษาในระบบโรงเรียน มีสถานศึกษา 345 แห่ง ครู/อาจารย์ 5,687 คน นักเรียน นิสิต นักศึกษา 93,219 คิดเป็นอัตราส่วน ครู/ อาจารย์ ต่อ นักเรียน 1:17
            2. การศึกษานอกระบบโรงเรียน มีสถานศึกษา 9 แห่ง มีครูอาจารย์และบุคลากรทางการศึกษา 126 คน มีนักศึกษา 20,259 คน จำแนกเป็นสายสามัญ ระดับประถมศึกษา-มัธยมศึกษาตอนปลาย จำนวน 9,354 คน สายอาชีพ จำนวน 10,905 คน

     2.2 ด้านการศาสนา
ประชากรของจังหวัดอุตรดิตถ์ นับถือศาสนา พุทธ ประมาณร้อยละ 99.66 ศาสนาคริสต์ และอิสลาม ประมาณ ร้อยละ 0.34
       - วัด จำนวน 300 แห่ง (พระอารามหลวง 1 แห่ง)
       - ที่พักสงฆ์ 79 แห่ง
       - โบสถ์คริสต์ 14 แห่ง
       - พระภิกษุ 1,965 รูป
       - สามเณร 414 รูป